6 JAAR GELEDEN ONTVING IK VAN EEN STUDENT EEN KLEIN SCHRIFTJE MET DE TITEL
"A ROSE FOR YOUR POCKET" GESCHREVEN DOOR THICH NHAT HANH. HET VIEL MIJ ZO GOED, DAT IK HET HEB VERTAALD
EN HET AAN IEDEREEN WIL DOORGEVEN.
VOOR MIJN MOEDER MARIA EN ALLE MOEDERS!
EEN ROOS OM AAN TE SPELDEN
(NA THICH NHAT HANH'S "A ROSE FOR YOUR POCKET")
De term "moeder" kan niet van "liefde" worden gescheiden. Liefde is zoet, zacht en delicaat. Zonder liefde kan een kind niet bloeien, een volwassene kan zich niet volledig ontwikkelen. Zonder liefde zijn we zwak en verwelken we.
Op de dag dat mijn moeder stierf, schreef ik in mijn dagboek: Het grootste ongeluk in mijn leven is gebeurd.
Zelf een oudere voelt zich daar volledig onvoorbereid op. Hij voelt dat de tijd nog niet rijp is en hij plotseling alleen is. Hij voelt zich verlaten als een wees.
Alle liederen die de moeder prijzen zijn mooi, eenvoudig mooi. Zelfs die dichters en liedjesschrijvers die weinig talent hebben, werken met heel hun hart. Degenen die deze liederen en stukken uitvoeren, voelen diepe ontroering, tenzij ze hun moeder al te vroeg hebben verloren om te weten wat moederliefde is.
Liederen en gedichten die de moeder loven, bestaan al sinds het begin der tijden en zullen er altijd zijn.
Toen ik nog een kind was, hoorde ik een eenvoudig gedicht over het verlies van de moeder. Het zit nog steeds diep in mijn hart. Als jullie moeder nog leeft, zullen jullie, telkens wanneer je het leest, een tedere gevoel tegenover haar hebben en de onvermijdelijke, nog niet gekomen, maar toch naderende tijd vrezen.
In dat jaar dat mijn moeder mij verliet,
was ik nog zo jong en voelde,
dat ik een verlaten wees was.
Alle mensen om mij heen huilden,
ik leed alleen in stilte.
Toen ik de tranen liet stromen,
verlichtte dat mijn pijn.
De schemering omhulde moeders kist,
het geluid van de belletjes op het kerkhof klonk zacht.
Ik werd me bewust dat het verliezen van mijn moeder,
het verlies van het hele universum betekent.
Jarenlang dompelt ze ons onder in een wereld vol tederheid en liefde. We voelen ons er goed in en merken het niet. Pas wanneer het te laat is, wordt het ons bewust.
Mensen van het platteland drukken zich minder verfijnd uit dan stedelingen. Stedelingen noemen een moeder een onmetelijke rijkdom aan liefde, maar dat is te ingewikkeld voor hen.
Mensen van het platteland in Vietnam vergelijken de moeder met de geurige banaan, met de fijnste honing, met de lekkerste zoete rijst van beste kwaliteit of met de beste rietsuiker. Ze drukken hun liefde op deze eenvoudige, directe manier uit. Voor mij is moeder als een BA HUONG-banaan van de beste kwaliteit, als de beste NEP MOT-zoete rijst, als de allerlekkerste MIA LAU-riet suiker!
Soms, nadat je koorts had, proef je een bittere, flauwe smaak in je mond en smaakt niets. Alleen wanneer de moeder komt, zachtjes de deken over je kin legt, haar hand op je brandende voorhoofd legt (is het echt een hand of is het hemelse zijde?) en zachtjes fluistert "mijn arme lieveling", voel je hulp en zorg, omgeven door de zoetheid van moederlijke liefde. Haar liefde is zo geurig als een banaan, als zoete rijst, beste honing en rietsuiker.
Vaders werk is enorm, zo groot als een berg. Moeders respect is overvloedig als een bron. Moederliefde is de eerste smaak van liefde, de oorsprong van alle liefdesgevoelens. De moeder is de eerste leraar die ons liefde leert – het belangrijkste in het leven. Zonder de moeder zouden we niet weten hoe te liefhebben. Dankzij haar kunnen we onze naasten liefhebben. Dankzij haar kunnen we alle wezens liefhebben. Door haar hebben we geleerd begrip en mededogen te ontwikkelen. Moeder is het fundament van alle liefde.
De meeste religies erkennen dit en vereren moederfiguren zoals Moeder Maria of Moeder Kuan Yin.
Weinig baby's beginnen te huilen zonder dat er een moeder naar de wieg loopt om hen te troosten. Moeder is een zachte, zoete geest, die al het ongeluk en zorgen doet vergeten. Alleen het woord moeder horen, vervult het hart met liefde.
In het westen wordt in mei Moederdag gevierd. Ik kom van het platteland in Vietnam en had nog nooit van deze traditie gehoord. Op een dag, toen ik met monnik Thien An op bezoek was in de Ginza-wijk in Tokyo, ontmoetten we voor een boekwinkel enkele Japanse studenten, zijn vrienden. Eén van hen stelde hem discreet een vraag. Hij haalde een witte bloem uit zijn zak en speldde die op mijn kleed. Ik was verrast en een beetje beschaamd. Ik had geen idee wat deze geste betekende, maar durfde er ook niet naar te vragen. Ik probeerde me zo natuurlijk mogelijk te gedragen en dacht dat het een lokale gewoonte moest zijn. Toen hun gesprek was afgelopen, gingen we de boekwinkel binnen en Thien An vertelde me dat het vandaag Moederdag was. Als de moeder nog leeft, is het in Japan de gewoonte om een rode bloem te dragen, trots dat men nog een moeder heeft. Als de moeder al overleden is, draag je een witte bloem.
Ik keek naar de witte bloem op mijn kleed en voelde me plotseling erg ongelukkig. Ik was een net zo ongelukkig, verlaten wees als elk ander ongelukkig wees. We konden geen rode bloem meer trots dragen. Degenen die witte bloemen dragen, lijden en kunnen niet vermijden dat hun gedachten terugkeren naar hun moeder. Ze kunnen niet vergeten dat ze er niet meer is. Degenen die rode bloemen dragen, zijn zo gelukkig, want ze weten dat hun moeder nog leeft. Ze hebben nog de kans haar een plezier te doen voordat het te laat is.
Ik wou dat we ook in Vietnam en in het Westen zo’n gewoonte konden invoeren.
Moeder is een eindeloze bron van liefde, een onuitputtelijke schat. Helaas vergeten we dat te gemakkelijk.
Als je moeder nog leeft, wacht dan niet tot na haar dood om te zeggen: "O God! Ik heb jarenlang naast haar geleefd zonder haar echt te zien. Soms een korte blik en een paar woorden om wat zakgeld of iets anders te vragen."
Je hebt je tegen haar aangeklemd om je te verwarmen, bij haar uitgehuild en was boos op haar. Ze heeft voor je gezorgd en haar eigen gezondheid verwaarloosd. Voor jou stond ze vroeg op en ging laat naar bed.
Veel moeders sterven voor hun kinderen. Ons hele leven verwachten we van haar dat ze voor ons kookt, wast en schoonmaakt, terwijl wij bezig zijn aan onze cijfers en carrière te denken. Onze moeders hebben geen tijd meer diep in ons te kijken en wij zijn te druk om hen goed te bekijken.
Pas als ze er niet meer is, beseffen we dat we een moeder hebben gehad.
Vandaagavond, als je van school of werk thuiskomt, of de volgende keer dat je haar bezoekt, als je ver van haar woont, ga dan stil haar kamer binnen en met een rustig, zacht glimlachje ga naast haar zitten. Zonder iets te zeggen, laat haar haar werk neerleggen. Kijk haar dan lang en goed aan. Kijk om te beseffen dat ze echt daar is, dat ze naast je zit.
Neem haar hand en stel haar deze korte vraag: "Moeder, weet je wat?" Waarschijnlijk zal ze een beetje verrast zijn en misschien glimlachen als ze vraagt: "Wat, mijn lief?"
Bekijk haar verder met een zachte glimlach en zeg: "Weet je dat ik van je hou?"
Stel haar deze vraag zonder op een antwoord te wachten.
Ondanks dat je misschien dertig, veertig of ouder bent, stel haar deze vraag als haar kind.
Jullie moeder en jij zullen gelukkig zijn, in het bewustzijn van deze wederzijdse liefde.
En morgen – als ze jullie verlaat – zullen jullie niet berouwen dat jullie dit hebben nagelaten.
Dit is het refrein dat ik jullie vandaag laat zingen.
Broeders en zusters, zing het – zing het zodat jullie niet in onwetendheid en vergeetachtigheid leven.
Dit rode roosje heb ik jullie opgedragen – WEES GELUKKIG!
